KHAZANAH BALAI

  • YANG DI-PERTUAN NEGERI KELANTAN

    Laman Dalam Penyelenggaraan

  • ULAMA'-ULAMA' KELANTAN

    • Tok Kenali
    • Tok Bachok
    • Haji Yaakob
    • Haji Othman
    • Tok Wan Ali Kutan
    • Haji Saad Kangkung
    • Maulana Abdullah Nuh
    • Tok Guru Haji Wan Adam
    • Haji Yaakob Bin Haji Ahmad
    • Tok Selehor @ Tok Selehong
    • Haji Abdullah Tahir Bunut Payong
    • Haji Ahmad Jambu
    • Haji Ahmad Maher
    • Haji Ali
    • Haji Awang Lambor
    • Haji Banggol Kulim
    • Haji Hussin Rahimi
    • Haji Ismail Pontianak
    • Haji Nik Abdul Rahman Nik Kob
    • Haji Abdul Rahman
    • Haji Omar Sungai Keladi
    • Haji Mohd Nor
    • Tok Kenali

      Tok Kenali

      Nama sebenarnya ialah Haji Muhammad Yusof bin Ahmad. Lahir di Kubang Kerian, Kelantan. Beliau terkenal dengan nama Tok Kenali, dan juga Haji Awang Kenali. Mendapat pendidikan awal di Kota Bharu, berguru dengan Tuan Tabal @ Haji Abdul Samad, Haji Ismail Kadi, Haji Abdullah Pasir Pekan, Haji Awang @ Muhammad Zain Atas Banggol, Haji Nik Abdullah, Haji Nik Wan Daud, Haji Wan Tamat Lundang, Haji Abdul Malik Sungai Pinang dan Haji Pak Chik Musa.

      Pada akhir tahun 1887, Tok Kenali melanjutkkan pelajaran ke Mekah. Antara gurunya di sana ialah Syeikh Wan Ahmad bin Muhammad Zain al-Fatani, Syeikh Muhammad Hasbullah, Sayyid Bakri Syata, Syeikh Muhammad bin Yusof al-Khayyat, Syeikh ‘Abid (Mufti al-Hanafiah) dan Syeikh Ahmad Khatib bin Abdul Latif al-Minangkabawi. Pada pertengahan tahun 1904, dia mengiringi gurunya Syeikh Wan Ahmad berkunjung sambil belajar ke Mesir, Syria dan tempat-tempat lain di Timur Tengah. Pada awal tahun 1909, dia pulang ke tanah air lalu membuka sekolah pondok di Kampung Paya kemudian mengajar di Masjid Besar Kota Bharu (kini Masjid Muhammadi) sebelum berpindah ke Kampung Belukar mengajar Tatabahasa Arab, Tafsir al-Qur’an, Tauhid, Fikah, Tasawuf, Ilmu Kerohanian dan Perubatan. Pondok di Kampung Paya dan Belukar ini terletak dalam Mukim Kenali, lalu kedua-duanya disebut sebagai Pondok Kenali.

      Tok Kenali juga bergiat cerdas dalam kegiatan pentadbiran dan kemasyarakatan. Beliau mempelopori penubuhan Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Kelantan (1915) serta menjadi anggotanya; Anggota Jemaah Ulama MAJLIS (1918), pengasas dan pengarang kehormat, juga selaku penasihat kepada penerbitan Majalah Pengasuh (1918), perintis al-Jami’iyyah al-‘Asriyyah di Kota Bharu (1924), Penolong Mufti (1929), menterjemah sebahagian Tafsir al-Khazin dan kitab al-Umm (1929/1930), Ketua Pelajaran Agama di Masjid Muhammadi dan Madrasah al-Muhammadiah (Januari 1931 sehingga Februari 1933). Tulisannya banyak tersiar dalam Pengasuh dan Al-Hidayah.

      Tok Kenali amat berpengaruh dalam masyarakat Kelantan khasnya, dan Kepulauan Melayu umumnya. Hal ini dapat dilihat menerusi sumbangan dan kejayaan beliau dalam melahirkan angkatan ulama’, pendakwah dan intelektual yang mempunyai keahlian dalam pelbagai bidang pengajian di Asia Tenggara pada pertengahan abad ke-20. Antaranya ialah Haji Abdullah Tahir Bunut Payong; Haji Ali Salahuddin Pulau Pisang; Syeikh Uthman Jalaluddin Seberang Perai; Syeikh Anjon Asahan, Sumatera Timur; Haji Yaakub Legor Thailand; Dato’ Haji Ahmad Maher al-Azhari, (Mufti Kerajaan Kelantan); Dato’ Haji Ismail Yusuf (Mufti Kerajaan Melaka); dan Dato’ Haji Hasan Yunus (Menteri Besar Johor).

      Tok Kenali meninggal dunia pada 19hb. November 1933 ketika berusia 65 tahun dan dimakamkan di Kubang Kerian, Kelantan. Sebagai memperingati jasanya, Tok Kenali mendapat penghormatan daripada Universiti Kebangsaan Malaysia sebagai tokoh Ulama Silam (1977/1978)

    • Tok Bachok

      Tok Bachok

      Nama sebenar Tok Bachok ialah Haji Osman bin Haji Muhammad bin Haji Abdul Wahhab. Ibunya bernama Mek Nik. Beliau dilahirkan di Kampung Tok Burong di barat Bandar Bachok sekarang di tebing sebuah anak sungai yang jernih airnya. Tiupan angin laut yang sepoi dan heningan air sungai itu menjadi Tok Bachok beroleh banyak ilham untuk menjadi ulama’ yang masyhur.

      Anak kecil yang bertuah itu diasuh dan dididik oleh ayahnya dengan didikan ugama, mengaji al-Quran dan membawanya berkunjung ke tempat-tempat pengajaran ugama untuk menyuburkan rasa cintanya terhadap ugama. Dan setelah berumur belasan tahun beliau dihantar oleh ayahnya belajar di Kota Bharu kepada Tuan Guru Pak Chik Musa dan Haji Daud Kampung Menuang.

      Setelah beberapa tahun di Kota Bharu beliau belum berpuas hati, sebab itu beliau menyambung pengajiannya ke Patani dan tinggal di Pondok Kuala Bekah. Di sinilah tempat tumpuan kebanyakan para pelajar dari Kelantan, termasuk juga Tok Selehong. Di sana jugalah mereka berkenal-kenalan dan berkawan baik. Haji Osman menghabiskan masanya di Patani selama kira-kira enam tahun.

      Walaupun kembali ke Kelantan setelah belajar di Patani itu beliau masih belum merasa puas, dan merasa begitu dangkal ilmu yang ada padanya. Sebab itu sekali lagi beliau tepaksa meninggalkan negeri Kelantan untuk menyambung pelajarannya di Makkah. Di sana beliau bertemu dengan gurunya di Kelantan dulu, Haji Daud dan belajar pula di sana, di samping mendalami ilmu dengan guru-guru yang lain.

      Mengikut kenyataan anaknya, Haji Muhammad Amin bahawa ayahnya belajar di Makkah kira-kira lima belas tahun, dan kembali ke Kelantan dalam usia kira-kira empat puluh tahun.

      Apabila kembali ke Kelantan, Tok Bachok membuka pondok sebagaimana ulama’-ulama’ Kelantan lain yang aktif pada zaman lampau – masing-masing membuka pondok apabila tamat pengajian di Makkah untuk menyebarkan dakwah Islamiah kepada penduduk-penduduk, khususnya di kampung masing-masing. Mereka mengajar secara ikhlas tanpa mempersoalkan tentang gaji atau sumbangan masyarakat kepada mereka. Mereka hanya mengharapkan pahala daripada Allah s.w.t. Namun demikian, di kalangan ulama’-ulama’ yang hidup seperti ini, tidak ada pun yang miskin – mereka hidup sederhana sekali.

      Tok Bachok juga terkenal bijak dalam bidang ilmu bacaan al-Quran, nahu dan tasawuf. Beliau tidak begitu ta’sub kepada mazhab tertentu. Kitab Hikam, sebuah kitab tasawuf yang penting itu, dijadikan buku rujukan dan diajar pula kepada para muridnya.

      Tegasnya, Tok Bachok adalah ulama’ yang ahli dalam banyak bidang ilmu ugama yang melayakkan beliau memegang jawatan Mufti negeri Kelantan pada masa itu.

      Tok Bachok pernah ditawar menjadi Mufti negeri Kelantan tetapi beliau enggan, sebaliknya berkata: “Orang alim sukar untuk mempengaruhi pihak yang berkuasa, sebaliknya pihak yang berkuasalah yang dapat menarik orang-orang alim mengikut kehendaknya”.

      Setelah berjuang berpuluh-puluh tahun untuk mengembangkan ajaran-ajaran Islam maka pada malam Ahad jam 1.05 malam 15 Zulkaedah 1372 bersamaan 27 Julai, 1953, beliau menghembuskan nafasnya yang terakhir untuk kembali menemui Allah. Pejuang-pejuang ugama akan dibangkit untuk menerima pembalasan yang baik daripada Allah dengan sebaik-baik balasan. Jenazahnya dikebumikan di tanahnya sendiri, kemudian dijadikan wakaf perkuburan pekan Bachok.

    • Haji Yaakob

      Haji Yaakob

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Othman

      Haji Othman

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Tok Wan Ali Kutan

      Tok Wan Ali Kutan

      Tidak jauh dari Kota Kubang Labu, di tebing Sungai Kelantan lahir seorang bayi yang masih suci bersih kira-kira dalam tahun 1253H (1837M). Ia dibasuh dan dimandikan dengan air sungai yang menjadi nadi kemajuan Kelantan dan membawa tuah kepada rakyatnya. Kelahirannya seolah-olah terpancar sebuah bintang yang menyinari alam Kelantan dan alam Malaysia dari dakwah alim ulama’ yang pernah menjadi murid-muridnya dan hasil-hasil karyanya kerana cetusan ilham dari tawaf Kaabah dan meminum air zam-zam di Makkah al-Mukarramah yang penuh berkat itu.

      Bayi itu dinamakan Wan Ali yang beerti Wan yang tinggi. Beliau telah dibawa oleh ayahnya, Haji Abdul Rahman bin Abdul Ghafur ke Makkah al-Mukarramah ketika masih kecil lagi untuk diasuh dan dididik dengan didikan Islam agar benar-benar menjadi seorang ulama’ yang mempusakai para Nabi. Berkat doa dan cita-cita bapa dan kesungguhannya, Wan Ali telah mencapai taraf ulama’ yang menjadi tempat tumpuan para ulama’ dan para pelajar yang mengunjungi Makkah untuk mempelajari ugama, sama ada dari Kelantan khasnya atau dari Jawi (Malaysia, Patani, Indonesia) umumnya.

      Tok Wan Ali Kutan kemudian ikut mengajar di Masjid al-Haram, yang sememangnya terkenal sebagai pusat penyebaran ilmu pengetahuan kepada seluruh pelajar yang datang dari negara-negara Islam. Tok Wan Ali mempunyai kebolehan dalam berbagai-bagai bidang ilmu, termasuk mengarang kitab. Beliau dapat menguasai bahasa Arab dan bahasa Melayu serta dapat pula menterjemahkannya. Kebolehannya tidak banyak berbeza dengan Syeikh Daud Patani.

      Oleh kerana kealimannya, Tok Kenali belajar dengannya di Makkah al-Mukarramah, begitu juga Tok Kemuning, Tok Jelapang, Tok Bachok, Haji Muhammad bin Muhammad Said Khatib (Dato’ Laksamana), Haji Nik Mahmud bin Ismail (Dato’ Perdana Menteri Paduka Raja). Mereka kembali kemudiannya sebagai pelopor kemajuan, pembangunan dan alam penulisan di Kelantan, kerana Tok Kenali dan Dato’ Laksamana bertanggungjawab mengeluarkan majalah Pengasuh.

      Dato’ perdana Menteri Paduka Raja dan Dato’ Laksamana paling rapat dengan Tok Wan Ali. Mereka mempelajarinya banyak ilmu batin, doa dan wirid-wirid untuk mengawal diri dari sebarang ancaman, sehingga kesannya dapat dilihat pada kandungan buku karangan Dato’ Perdana Menteri Paduka Raja, Pati Rahsia yang dicetak di Matba’ah al-Ahliyah, Kota Bharu.

      Tok Wan Ali yang sering mengajar di Masjid al-Haram itu sempat pula meninggalkan pusaka buku-buku yang dikarangnya kepada generasi kemudian. Buku-buku itu antaranya ialah : Jauhar al-Mauhub, Zuhrat al-Murid, Majma’ al-Qasa’id, Lum’at al-Aurad dan lain-lain.

      Tok Wan Ali adalah seorang ulama’ yang wara’, kuat beribadat, banyak mengamalkan ilmu-ilmu batin, suka menulis, tidak banyak tidur pada malam hari untuk sembahyang dan menulis. Beliau sangat tawadhu’ dan suka bersedekah.

      Walaupun Tok Wan Ali seorang ulama’ besar – salah seorang ulama’ pengarang perintis di Kelantan, beliau tidak lupa menyediakan bekal untuk hidup di dunia. Dengan sebab itu beliau telah membina rumah-rumah sewa, antaranya ialah : dua buah rumah wakaf di Makkah dan sebuah rumah wakaf di Taif.

      Ramai orang dari Kelantan pernah menjadi difnya. Rumah-rumah wakaf ini masih kekal sampai sekarang, menjadi bekal berpanjangan kepada anak cucunya.

      Selain dari Tok Wan Ali, antara mereka yang mempunyai rumah di Makkah ialah Haji Abdul Hamid (Haji Senik), iaitu ayah kepada Tok Kemuning, Haji Nuh Labok, Haji Wan Ali Pasir Pekan dan lain-lain.

      Setelah banyak menaburkan jasanya kepada masyarakat dan anak cucunya, dan sebagai dinamo untuk melahirkan ulama’ pengarang awal seperti Tok Kenali, Dato’ Laksamana, Dato’ Perdana dan Haji Omar Sungai Keladi beliau menghembuskan nafasnya yang terakhir pada tahun 1331H (1913M). Jenazahnya dikuburkan di Ma’ala Makkah al-Mukarramah. Allah tidak lupa melimpahkan rahmat kepada pejuang-pejuang Islam.

    • Haji Saad Kangkung

      Haji Saad Kangkung

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Maulana Abdullah Nuh

      Maulana Abdullah Nuh

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Tok Guru Haji Wan Adam

      Tok Guru Haji Wan Adam

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Yaakob Bin Haji Ahmad

      Haji Yaakob Bin Haji Ahmad

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Tok Selehor @ Tok Selehong

      Tok Selehor @ Tok Selehong

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Abdullah Tahir Bunut Payong

      Haji Abdullah Tahir Bunut Payong

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Ahmad Jambu

      Haji Ahmad Jambu

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Ahmad Maher

      Haji Ahmad Maher

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Ali

      Haji Ali

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Awang Lambor

      Haji Awang Lambor

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Banggol Kulim

      Haji Banggol Kulim

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Hussin Rahimi

      Haji Hussin Rahimi

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Ismail Pontianak

      Haji Ismail Pontianak

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Nik Abdul Rahman Nik Kob

      Haji Nik Abdul Rahman Nik Kob

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Abdul Rahman

      Haji Abdul Rahman

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Omar Sungai Keladi

      Haji Omar Sungai Keladi

      Laman Dalam Penyelenggaraan

    • Haji Mohd Nor

      Haji Mohd Nor

      Laman Dalam Penyelenggaraan

  • TOKOH MAJLIS

    Laman Dalam Penyelenggaraan

  • PINGAT DAN KEBESARAN

    Laman Dalam Penyelenggaraan

  • WARISAN KELANTAN

    Laman Dalam Penyelenggaraan

Hubungi Kami

  • Majlis Agama Islam Kelantan,
    Kompleks Balai Islam Darulnaim Lundang 15200 Kota Bharu Kelantan
  • Tel : +609 7481512 | 1-800-88-6060
  • Fak : 09-7442160

Pengunjung : Hari Ini 3 | Semalam 0 | Minggu Ini 21 | Bulan Ini 115 | Keseluruhan 23552

Kubik-Rubik Joomla! Extensions